Đọc tập thơ-ĐÁM MÂY HÌNH THIẾU PHỤ của tác giả Vương Cường

 

Vương Cường và nỗi cô đơn mang tên đàn ông

(Đọc tập thơ: “ Đám mây hình thiếu phụ” NXB Văn học 2010)

 

Tập thơ của nhà thơ Vương Cường do Nhà xuất bản Văn học ấn hành vào tháng 3 năm 2010 bìa màu tím và cái tên khá nữ tính “ Đám mây hình thiếu phụ”. Trong tập thơ hình ảnh màu tím rải trong hầu hết các bài thơ màu tím của bằng lăng màu tím của lục bình màu tím của đám mây ngọn gió…Người ta bảo màu tím là màu của tâm trạng buồn nhung nhớ xa xôi và có vẻ mang chút gì đó ủy mị và nữ tính. Chỉ cầm tập thơ không quen biết tác giả người ta khó đoán đó là tập thơ của một người đàn ông khá mạnh mẽ trong tính cách một tiến sĩ khoa học chủ nhân của không ít những công trình dự án khoa học cấp quốc gia. Anh có duyên với thơ từ sớm có lẽ vì ảnh hưởng của cha chú   những nhà thơ có tên tuổi trong làng văn học. Vương Cường gọi nhà thơ Vương Trọng là chú nhà thơ Thạch Quỳ là anh. Vương Cường từng được tặng giải nhì cuộc thi thơ năm 1981 do báo Tuổi trẻ thành đoàn và Sở VHTT TP Hồ chí Minh tổ chức. Anh in tập thơ đầu tay: “Bài hát đi tìm một người” năm 1997 và có nhiều bài thơ in chung với các tác giả khác. Gần đây anh có nhiều bài viết nghiên cứu bình luận về thơ và các hiện tượng văn học tạo ấn tượng tốt cho dư luận với góc nhìn khá riêng.

 

Đám mây hình thiếu phụ” gồm 36 bài thơ phần lớn là những sáng tác mới nhất của Vương Cường trong vài năm gần đây. Tôi chưa được đọc những bài thơ trong các tập thơ đã in nên không có điều kiện để so sánh nhưng với 36 bài thơ in trong tập thơ này Vương Cương đã tạo ra một chất thơ riêng của mình trên cánh đồng thơ mà bao người đã cày xới và gieo hạt. Thơ Vương Cường mang giọng điệu truyền thống nhưng hình ảnh trong thơ lại mới mẻ và hiện đại. Lối thơ truyền thống và hiện đại Được sử dụng và hòa quyện nhuần nhuyễn trong thơ Vương Cường tạo ra sức truyền cảm khá lớn.

             Đọc những bài thơ trong tập thơ: “ Đám mây hình thiếu phụ” ta như  nhìn thấy hình ảnh người đàn ông cô đơn trên cánh đồng hoàng hôn sẫm đỏ ngóng về đám mây xa - “đám mây mang hình thiếu phụ”. Đám mây mang bóng dáng nửa cuộc đời của mỗi người đàn ông.

             Đọc bài thơ “Một mình đêm” tôi bị ám ảnh bởi câu thơ ở khổ thứ 2 và thứ 3. Trong bóng đêm sâu thẳm con người đối diện với chính mình loay hoay với chính mình vui buồn với chính mình. Nỗi cô đơn trở nên sâu sắc hơn rõ hình hài sắc nét hơn với hình ảnh: “ Ta một mình đêm khâu áo cho ta”. Ta đầu câu thơ trở về ta cuối câu thơ. Ta chỉ có ta. Quanh quẩn chỉ có ta- một mình. Và không chỉ thế hình ảnh « Ta… khâu áo cho ta » gợi lên cảm xúc xót thương cho sự cô quạnh của người đàn ông.  Khi bóng đêm buông xuống người đàn ông vụng về ngọng nghịu cặm cụi vá víu những vết thương vết rách đời mình. Không hình ảnh nào dễ làm người ta trào nước mắt như thế. Vá víu cho mình và cũng tự đắm say với mình :

« Lặng chìm đêm mơ khúc dạo ngày

đêm cùng ta pha lấy những đắm say

kìa hoa nở trên cánh đồng xa cách

đám mây hồng vừa gọi vừa bay… »

                                (Một mình đêm)

            Cái đắm say tác giả tự pha cho mình cũng chỉ là những ước mơ bay chấp chới phía trời xa trên những đám mây hồng « vừa gọi vừa bay ».

            Ở bài thơ « Giao thừa ơi » tâm trạng cô đơn thể hiện trong sự trống rỗng vô cảm như không có gì đợi anh ở phía sau không có gì chờ anh ở phía trước: «  Vội vã thế thôi dòng sông từ xưa theo lệnh trời về biển … ». Trong mắt Vương Cường : «  đôi én lượn lờ không sốt ruột mùa xuân rồi có đến không ». Anh thờ ơ anh đứng ngoài cuộc trước những xoay chuyển của trời đất. Bởi vì với anh :

« Con đường trống không có gì đâu mà ngóng đợi

   Ngày chảy dài ngọn lửa vẫn bình yên xanh…

            Năm tháng với anh trở thành « khí trơ » không « vui buồn thổn thức ». Anh thú nhận với mình : «  ta dị ứng sắc màu trùm chăn không người lay gọi ». Sự cô đơn đôi khi khiến người ta như vô giác quay lưng với tất cả…Điều gì khiến anh trùm chăn trong nỗi cô đơn của chính mình ? Bị bỏ rơi trong nỗi cô đơn của chính mình ? Một người đi không trở lại ? Một  « vết sẹo mùa xuân »  vĩnh viễn ?  Không hẳn thế ! Phải chăng đó còn là cảm giác lạc lõng và bị bỏ rơi giữa chốn thị thành thừa thãi ồn ào náo nhiệt và cũng lắm sự đảo điên. Trong nỗi cô đơn giao thừa anh mơ anh thèm những điều thật giản dị mộc mạc chân quê : «  bàn tay xới bát cơm nước mắt » « nụ cười nhăn nhúm lả tả rơi trước ngõ »   «  câu chào ướt vãi tung tóe trong xó bếp » và thèm sự ấp áp lứa đôi  «  hai chiếc gối lửa cháy ấm rực trong phòng… ». 

   Trong số những bài thơ viết về nỗi cô đơn « Hoàng hôn muộn » là một trong những bài thơ hay và  thể hiện rõ chất thơ và chất người của Vương Cường. Đó là tâm trạng của người đàn ông đã ở bên kia đỉnh dốc cuộc đời đã nếm trải những vui buồn của cuộc sống đã đi qua những ngộ nhận đau buồn và cả những tỉnh thức đớn đau mà vẫn dâng đầy những khát khao về cuộc sống.

Tác giả tự bạch về mình :

«chim lật gió nắng không còn trai trẻ

 đã hoàng hôn chuông thỉnh rụng bờ thu…

« niềm vui phủ lớp sương mờ ảo mộng

nỗi đau qua lắng núi với trưa hồng…

«hoàng hôn cuộn lòng thu chờ trăng gọi

lá bàng rơi cuống quýt ngập vai đời…

                                                   (Hoàng hôn muộn)

Giọng điệu thơ cũ được tác giả làm mới lại bằng những hình ảnh với sự liên tưởng khá tinh tế: «mây áo mỏng  hững hờ thắt nút» «trưa ốp nếp cong nỗi lòng chín đợi » «chiều lưu ban tím mận ngập ngừng trôi »… «Gió thiếu nữ.. » «nắng đàn ông… »   các hiện tượng thiên nhiên được nhân cách hóa một cách sáng tạo gợi sự liên tưởng lớn cho câu thơ. Vương Cường sử dụng những hình ảnh nhân hóa trong nhiều bài thơ. Dùng đúng liều đúng chỗ  câu thơ trở nên mới lạ giàu liên tưởng nhưng dùng quá đà đà thì cậu thơ dễ bị làm dáng điệu đà. 

            Từ nỗi cô đơn nghiêng lệch cả trời đất Vương Cương khát khao sự sẻ chia khát khao tình yêu. « Anh khát bước đi trong mưa vội vàng gió táp mặt người khô cháy. Nghe cựa quậy trong tim một mầm cây miễn dịch phế tích buồn » (Ngày mai).  «  Anh đã gọi em mòn cả hoàng hôn như thế. Cánh đồng mọc đầy tóc bạc… »(Anh gọi tên em). Anh yêu với một trái tim yêu cạn kiệt : «Yêu đến hết sông gầy hồn loang đáy. Mây tấp chiều lòng trời rỗng bơ vơ… » ( Đêm rớt mạng). Trong thơ anh là người tình tận tụy. Xa người thương anh đếm từng khoảng khắc : «Anh xa em một trăm sáu mươi tám giờ ba mươi hai phút bốn mươi giây. Mưa da diết dệt lụa nhớ hồng hào bốn ngàn cây số… » (Thơ viết từ Xiêng Khoảng)-Một câu thơ lạ diễn tả nỗi nhớ nhung khủng khiếp được đếm bằng từng khoảng khắc thời gian và không gian xa cách .

Xa cách người yêu anh tỉ mẩn đếm :

Bốn ngàn cây số

Nỗi nhớ xếp hàng

Tình yêu xếp hàng

Thời gian xếp hàng.

                    (Xa)

           Và nỗi buồn chia xa :

Buồn cô đặc xếp hàng như tượng đá….

Xa em anh đốm lửa nhỏ sắp tàn…

                  (Giật mình nghe tiếng gió)

Tình yêu trong thơ Vương Cường luôn là sự vọng tưởng bởi sự xa cách về không gian và thời gian. Là ngóng đợi trông chờ mong manh khoảng cách được lấp bằng tin nhắn mạng internet : « Mạng rớt em thành xa ngái. Thơ viết rồi bỗng cháy còn tươi… » (Đêm mạng rớt).  Đó là nỗi khát khao : «  ta lấy lửa tim mình đốt đỏ cả đêm thâu » và bên kia  « Em đom đóm lập lòe bên bờ giậu » (Có khi). Trong bài thơ  Nhật ký  nỗi mong đợi khát khao nghe ngóng tín hiệu từ phía người thương  chiếm trọn cả không gian thời gian  sáng trưa chiều tối. Và tâm hồn anh là  cánh cửa mở tung mong đón « hương » người xưa trở về trong cuống quýt nhớ mong : « nhà anh mở tung mười cánh cửa. đón hương em chân cuống quýt trở về… »(Thơ chiều cuối năm).

            Sự da diết đau đớn khao khát mãnh liệt với tình yêu thể hiện rõ nét qua bài thơ « Giật mình nghe tiếng gió » cũng là một bài thơ rất hay trong tập thơ:

« Nghe mùi hương em thoảng trong giấc mơ

anh giật mình tỉnh dậy giữa đêm khuya

căn phòng anh lặng im. Và gió

gió lồng lên muốn bế cả sân chùa … »

                             (Giật mình nghe tiếng gió)

            Người ta thường nói tới sự quen hơi bén tiếng của những người thân thuộc cũng như những hạnh phúc từng nếm trải thật khó quên. Bởi vậy một chút hương người xưa chỉ phảng phất trong giấc mơ chút hạnh phúc ngày xưa chỉ thoáng về cũng khiến tác giả mất ngủ và dữ dội hơn nó kéo theo niềm đam mê và sự khao khát muốn phá tung và cuốn đi tất cả: “Gió lồng lên muốn bế cả sân chùa”. Sân chùa vốn là chốn tĩnh lặng thanh tịnh vững chãi phút chốc bị cơn gió khát vọng cuốn đi như một hòn gạch. Thơ Vương Cường cứ hiền lành mà dữ dội nhỏ nhẹ mà bão dông âm ỉ mà bùng cháy đau đớn đến trong veo:

“Cửa đã khép ngôi nhà chưa hoang lạnh

Mảnh pha lê cứa rách những giấc mơ

Mây vẫn thắm gió vẫn lồng phía trước

Nắng vàng mơ như chẳng bao giờ…”

                                           (Gom gió)

      Hạnh phúc của Vương Cường trong thơ có gì thật mong manh thật xa xôi. Anh có một bài thơ để tên” Bài thơ chợt đến tặng Tiên”. Tiên là một tên thực hay tên ảo tác giả đặt cho giấc mơ của mình ?  Có lẽ  chỉ tác giả mới biết nhưng với những gì anh trao gửi   người đọc hiểu được sự mong manh và những khát khao của anh từ những tình cảm đẹp đẽ đến không thực mà anh đang mong chờ như cánh đồng khát hạn chờ mưa.

                       “ Chỉ có gió cứ lồng lên thành bão

                        anh không thể nào nhặt lên được những mảnh hạt lời anh gọi em ...

                                                                                         (Anh gọi tên em)

             Nỗi cô đơn của Vương Cường - nỗi cô đơn mang tên đàn ông tung hạt ra khắp bốn phương những lời gọi tha thiết một nửa ở vời vợi xa...

16/3/2010

 

Một số bài thơ trong tập" Đám mây hình thiếu phụ" của Vương Cường:

 

Một mình đêm
        
Khi lặng chìm với một mình đêm
trăng trở giấc gối đầu lên phía núi
hình như có điều gì tiếc nuối
kìa bình minh ngọng nghịu bài ca   
bài ca  ấy bây giờ ta đang hát      

Với thân yêu cánh chim chiều tít tắp     
ta một mình đêm khâu áo cho ta     
kìa bông hoa rạo rực nói lời hoa       
lời hoa ấy bây giờ rơi trước mặt

Lặng chìm đêm mơ dạo khúc ngày
đêm cùng  ta pha lấy những đắm say
kìa hoa nở trên cách đồng xa cách                    
đám mây hồng vừa gọi vừa bay…
----
 
Anh gọi tên em
 
 
 
Chiều chiều giữa hoàng hôn cánh đồng
ngóng về chân trời xa
có đám mây hình thiếu phụ
anh gọi tên em

Anh đã gọi em mòn cả hoàng hôn như thế
cánh đồng mọc đầy tóc bạc
những hàng cây không mặc áo
tua tủa tràn lên  
chẳng có màu xanh
chẳng có màu vàng
chẳng có màu trắng

Chỉ có gió cứ lồng lên thành bão
anh không thể nào nhặt lên được những mảnh hạt lời anh gọi em…
 
----
 
 
Hoàng hôn muộn
 
 
 
Chim lật gió nắng không còn trai trẻ
đã hoàng hôn chuông thỉnh rụng bờ thu
dòng sông chẳng hát vờ như thuở nhỏ
êm đềm xanh ào ạt dấu mù u

Niềm vui phủ lớp sương mờ ảo mộng
nỗi đau qua  lắng núi với trưa hồng
mây áo mỏng hững hờ thắt nút   
nước mắt rơi tự nguyện có còn không?

Gió thiếu nữ lướt lê xào xạc lá
nắng đàn ông bản nhạc phảng phất lời
trưa ốp nếp cong nỗi lòng chín đợi
chiều lưu ban tím mận ngập ngừng rơi

Hoàng hôn nhuộm cánh chim còn nguyên vẹn
sông miên man khúc hát với lở bồi
hoàng hôn cuộn lòng thu chờ trăng gọi  
lá bàng rơi cuống quyt ngập vai đời

Hoàng hôn muộn còn hơn không đến
anh trở về nắng phượng lửng trời mây
bên bàn phím chim bay về ngược gió
hoàng hôn đi anh lại tím theo ngày…
 
-----


Giật mình nghe tiếng gió
 
 
 
Nghe mùi hương em thoảng trong giấc mơ
anh giật mình tỉnh dậy giữa đêm khuya
căn phòng anh lặng im. Và gió
gió lồng lên muốn bế cả sân chùa  

Anh lần ngược theo chiều gió thổi
chân trời xa rặng núi cũng rất xa
trăng ngái ngủ kéo chăn mây khẽ trở
vì sao ơi anh như kẻ không nhà

Buồn cô đặc xếp hàng như tượng đá
thu đã sang ngày mới cũng dần sang
tiếng tàu vọng xé đêm và lầm lũi
xa em anh đốm  lửa nhỏ sắp tàn

Từ bữa biết mùi hương em anh nhớ gió
gió chuyển anh thông điệp của nỗi buồn
mai dậy sớm nhớ chuyển dùm anh nhé
anh đứng ngồi như một chú mèo hoang...
 

 

 

 


vokimngan

Gửi thanhthuy1959

Đọc xong bài viết:"Vương Cường và nỗi cô đơn mang tên đàn ông"của VKN Thanhthuy nhắn tin cho anh VC :"Chúc mừng anh!VKN có bài viết rất gan ruột với nhà thơ và rất đúng với chất anh đấy.Viết được như VKN chẳng dễ chút nào.".
TT đã được tiếp xúc ngoài đời với anh VC được đọc thơ anh qua trang vnweblogs và đã có trong tay ĐMHTP của anh và TT cũng thấy những mới mẻ trong thơ anh như VKN đã viết : "Giọng điệu thơ cũ được tác giả làm mới lại bằng những hình ảnh với sự liên tưởng khá tinh tế: «mây áo mỏng hững hờ thắt nút» «trưa ốp nếp cong nỗi lòng chín đợi » «chiều lưu ban tím mận ngập ngừng trôi »… «Gió thiếu nữ.. » «nắng đàn ông… » các hiện tượng thiên nhiên được nhân cách hóa một cách sáng tạo gợi sự liên tưởng lớn cho câu thơ. Vương Cường sử dụng những hình ảnh nhân hóa trong nhiều bài thơ. Dùng đúng liều đúng chỗ câu thơ trở nên mới lạ giàu liên tưởng nhưng dùng quá đà thì cậu thơ dễ bị làm dáng điệu đà."
VKN tinh tế trong cảm nhận am hiểu cuộc sống và thơ mới viết được bài viết này.Chúc mừng VKN nhé!Chắc anh VC cũng rất vui đó .Chúc VKN sức khỏe và có nhiều bài viết hay nhé!
[góp ý]| Viết bởi thanhthuy1959 | 23 Mar 2010 20:12
_______________
Cảm ơn bạn đã ghé vào đọc bài viết của mình. Bạn là người thân hiểu anh Vương Cường và thơ anh Vương Cường mà nhận xét như thế là người viết cảm thấy thật vui rồi. Chúc bạn có nhiều niềm vui trong cuộc sống và luôn hạnh phúc !

vokimngan

Gửichị Phan Dạ Thủy

Cảm ơn chị Phan Dạ Thủy đã ghé đọc bài viết giới thiệu tập thơ của anh Vương Cường. Anh Vương Cường là người luôn chu dáo với bạn bè rất quý trọng những người làm thơ. Chị Thủy là bạn và là người làm thơ mà anh Vương Cường rất quý mến ! Chị cũng thân và hiểu anh Vương Cường cũng như thơ Vương Cường được chị khen em thấy thật vui. Chúc chị luôn hạnh phúc và có nhiều thơ hay.

thanhthuy1959

Chào Võ Kim Ngân !

Đọc xong bài viết:"Vương Cường và nỗi cô đơn mang tên đàn ông"của VKN Thanhthuy nhắn tin cho anh VC :"Chúc mừng anh!VKN có bài viết rất gan ruột với nhà thơ và rất đúng với chất anh đấy.Viết được như VKN chẳng dễ chút nào.".
TT đã được tiếp xúc ngoài đời với anh VC được đọc thơ anh qua trang vnweblogs và đã có trong tay ĐMHTP của anh và TT cũng thấy những mới mẻ trong thơ anh như VKN đã viết : "Giọng điệu thơ cũ được tác giả làm mới lại bằng những hình ảnh với sự liên tưởng khá tinh tế: «mây áo mỏng hững hờ thắt nút» «trưa ốp nếp cong nỗi lòng chín đợi » «chiều lưu ban tím mận ngập ngừng trôi »… «Gió thiếu nữ.. » «nắng đàn ông… » các hiện tượng thiên nhiên được nhân cách hóa một cách sáng tạo gợi sự liên tưởng lớn cho câu thơ. Vương Cường sử dụng những hình ảnh nhân hóa trong nhiều bài thơ. Dùng đúng liều đúng chỗ câu thơ trở nên mới lạ giàu liên tưởng nhưng dùng quá đà thì cậu thơ dễ bị làm dáng điệu đà."
VKN tinh tế trong cảm nhận am hiểu cuộc sống và thơ mới viết được bài viết này.Chúc mừng VKN nhé!Chắc anh VC cũng rất vui đó .Chúc VKN sức khỏe và có nhiều bài viết hay nhé!

PDT

PDT cũng đã có tập thơ xinh xắn và đầy nỗi cô đơn của VC đấy. Khoe với VKN và anh PCT chút xíu thôi!
VKN viết cảm nhận về tập thơ rất tinh tế chứng tỏ em đọc kỹ rất hiểu và đồng cảm với tác giả.
Chúc mừng VKN chúc mừng anh Vương Cường và anh Phan Chí Thắng. Lý do: Cả ba đều cảm thấy HẠNH PHÚC với "Đám mây mang hình thiếu phụ". Đúng không?

vokimngan

Gửi anh Phan Chí Thắng !

Chào anh Phan Chí Thắng !
Có lẽ anh là người đầu tiên vào đọc bài viết và có lời khen ngợi chân thành đến như thế. Ngân đã có một vài bài viết về một số tập thơ của một số tác giả. Cũng không nhiều lắm. Tập thơ nào cũng có cái hay để mình cảm nhận nhưng có lúc đọc và chỉ muốn tận hưởng một mình những điều thú vị mà mình phát hiện ra nhưng cũng có lúc lại muốn chia sẻ với mọi người và muốn viết ra điều đó. Đọc tập thơ ĐMHTP của anh Vương Cường bỗng muốn chia sẻ với mọi người vì sự đối nghịch tưởng như mâu thuẫn trong thơ và con người của anh Vương Cường mà chỉ có thơ mới phơi bày rõ nhất. Cảm ơn anh PCT đã dành lời khen ngợi bài viết. Sau lời khen của anh Thắng Ngân bỗng thấy mình tự tin hắn lên và thích thú được đứng vào hàng ngũ những người hạnh phúc như anh nói:"Sau bài viết này tôi nghĩ có ít nhất ba người cảm thấy hạnh phúc: nhà thơ Vuơng Cường nhà thơ Võ Kim Ngân và người đọc Phan Chí Thắng."

pcthang

Vương Cường đã mấy lần réo tôi: "Ông ra chỗ X ông đến chỗ Y... mấy anh em ngồi với nhau một chút!"
Vì lý do riêng tôi không đi được.
Tôi hiểu tay nhà thơ từ trong máu này muốn trao tận tay bạn bè tập thơ mới xuất bản của mình không thích chuyển nó qua bưu điện hay qua người khác. VC luôn kỹ tính như thế.
Vì vậy tôi chưa có trong tay "Đám mây hình thiếu phụ" của Vương Cường.
Hôm nay đọc bài này của VKN (không phải một lần) tôi thấy nhà thơ nữ nhạy cảm của chúng ta rất trân trọng và rất hiểu Vương thi sĩ.
Phải có sự tinh tế sự hiểu biết cuộc sống và tài thơ thì mới cộng hưởng được với thơ VC đến vậy. Cảm ơn VKN cảm ơn sự thấu hiểu chị dành cho Thơ Vương Cường.
Không gì hạnh phúc hơn là có người hiểu ta mà người đó lại là VKN?
Vương Cường là một nhà thơ đặc biệt. Ở anh luôn song hành sự giản dị và thâm sâu tính ngây thơ và độ dày kiến thức thói quen cởi mở và những trăn trở kín đáo hình thức thơ vừa cũ vừa rất mới... như VKN đã viết "Thơ Vương Cường cứ hiền lành mà dữ dội nhỏ nhẹ mà bão dông âm ỉ mà bùng cháy đau đớn đến trong veo"
VKN đã goi đúng tên "Nỗi cô đơn của Vương Cường" trong lời kết của bài viết.
Khi người ta viết về thơ một người bạn mà không vì một sức ép nào hết viết vì thích được viết ra những cảm nghĩ sâu sắc của mình - thì bài viết rất hay!
Sau bài viết này tôi nghĩ có ít nhất ba người cảm thấy hạnh phúc: nhà thơ Vuơng Cường nhà thơ Võ Kim Ngân và người đọc Phan Chí Thắng.